Black Friday Deals

Product Image

DeLonghi ECAM 23.420 volautomatische koffiemachine

382,46 € 500,58 €

U bespaart: 118,12 € (24%)

Naar de aanbieding
Product Image

Philips Espressomachine Series 2200

246,16 € 349,99 €

U bespaart: 103,83 € (30%)

Naar de aanbieding

Chemex – Beter dan een handfilter? Of een eeuwenoud principe in een modern jasje

Third Wave-ers doen graag alsof ZIJ de handfilter hebben uitgevonden - een hippe manier om koffie te zetten op een handmatige manier. Zijn het een stelletje arrogante hippies die meer bezig zijn met hun imago, dan met de koffie zelf? Of hebben ze gelijk?

Third Wave-ers doen graag alsof ZIJ de handfilter hebben uitgevonden – een hippe manier om koffie te zetten op een handmatige manier. Zijn het een stelletje arrogante hippies die meer bezig zijn met hun imago, dan met de koffie zelf? Of hebben ze gelijk?

Wel, eigenlijk overdrijven ze toch een beetje. Want een eenvoudige filterhouder waar je zelf vers gemalen koffie in doet en dan warm water over giet, neemt ons gewoon mee naar de basis van het koffiezetten, voor alles geautomatiseerd werd. Succesvolle varianten op deze eeuwenoude manier, zoals de Hario filterhouder (binnenkort beschikbaar) of Chemex, zijn gebaseerd op het principe dat door onze grootouders en de generaties daarvoor werd gebruikt. Het is dus allesbehalve nieuw.

In 1941 vond Peter Schlumbohm de Chemex-koffiepot uit, toen met een vrij eenvoudige vormgeving en eigentijdse uitstraling. Al in 1958 werd het uitgeroepen tot één van de best ontworpen producten van de moderne tijd. Het is zelfs te vinden in het MoMA (Museum of Modern Art) in New York.

Waarom hebben we dan al die jaren niets meer gehoord over deze mooie en stijlvolle handfiltermethode? Hoe komt het dat de Chemex pas sinds enkele jaren weer massaal in de keukens te vinden is van hipsters en koffieliefhebbers? Eigenlijk is het antwoord: de Chemex is nooit echt helemaal verdwenen, maar sinds de opkomst van social media (check het Instagram-account van Chemex), staat deze handfilter weer volop in de schijnwerpers. Het past gewoon helemaal in dit Third Wave-tijdperk!

Maar hoe smaakt Chemex-koffie eigenlijk? Hoe moet je de Chemex gebruiken? En welke tips heb ik om het beste resultaat te verkrijgen? Dat lees je hier! En ik geef ook een tussenstand in het eeuwige duel tussen de Hario V60 filterhouder en de Chemex.

Inhoudsopgave

Het Chemex koffiezetapparaat overzicht

Als je een Chemex eens goed bekijkt op Amazon, Bol.com of de website van de fabrikant, merk je al snel dat dit apparaatje er best mooi uitziet, maar dat het eigenlijk toch heel eenvoudig is. De zandlopervorm is nice. De houten halskraag geeft iets extra. En het lederen koortje zorgt voor de finishing touch. Maar verder is het gewoon een handfilter, niets meer of minder.

Voor dit speciale design betaal je wel een prijs, letterlijk! Ook de Chemex-filters, die je nodig hebt bij deze methode, zijn helaas niet bepaald goedkoop.

Deze speciale filters bestaan uit zware cellulose, die theoretisch beter filteren dan “eenvoudige” papieren filters, omdat de papierkwaliteit superieur is. Bovendien werden ze vooraf gereinigd met zuurstof, zodat je je geen zorgen hoeft te maken over achtergebleven chemicaliën of andere rotzooi.

De pot zelf is gemaakt van vuurvast borosilicaatglas, wat betere eigenschappen heeft dan “gewoon” glas – het is veel sterker en ook lichter, waardoor het makkelijk is in gebruik, maar toch niet snel zal breken.

Chemex Arne weegt koffie

De slanke hals is er niet alleen om het apparaatje een stylish uiterlijk te geven, maar ook om te voorkomen dat de filterzakken naar beneden schuiven. De houten kraag aan de hals maakt het makkelijker om het apparaatje vast te pakken en de koffie uit te schenken.

Een eenvoudig en slim idee dus. Je kunt kleine versies kopen voor drie of vijf kopjes, tot grotere toestelletjes waar je wel tien kopjes kunt uitschenken – met zelfs een exclusieve handgeblazen Chemex voor dertien kopjes koffie. Je kunt de Chemex ook overal mee naartoe nemen, voor heerlijke, handgebrouwde koffie waar je ook gaat.

Het verbaast me dan ook niet dat fabrikanten zoals Bodum en Hario hun eigen versie van dit ingenieuze apparaatje hebben ontwikkeld. Zo is er de Hario Woodneck (binnenkort beschikbaar) met een stoffen filter, die voor de rest hetzelfde principe gebruikt als de Chemex.

Koffie zetten met de Chemex

De filters

De speciale Chemex-filters zijn zo ontwikkeld dat ze perfect in het apparaatje passen. Je hoeft in principe niets meer te doen, ze zijn zelfs al voorgevouwen. Je hebt de keuze tussen ronde en vierkante filters – zelf vind ik de vierkante versies het leukst, omdat deze bij het vouwen iets “uitsteken” uit de ronde karaf en daardoor het risico op morsen verminderen.

De Chemex is voorzien van een “tuit” langs waar je de koffie na de bereiding kunt uitgieten. De gevouwen filter heeft een zijde met drie lagen, die je aan de kant van deze “uitloop” plaatst.

Gallery ImageGallery ImageGallery Image

 

Zo ben ik aan de slag gegaan met een heerlijke koffieblend van Quijote Kaffee (binnenkort beschikbaar), en dat brengt ons bij het volgende puntje…

Bereidingswijze in de Chemex

De Chemex gebruikt een filtermethode en is eigenlijk identiek aan een handfilter. De meest geschikte koffie voor handfilters, is dus ook ideaal voor gebruik bij dit apparaatje. Het resultaat in het kopje wordt (zoals bij elke bereidingswijze) bepaald door het samenspel van de gebruikte koffiebonen, de maalgraad, de watertemperatuur en de hoeveelheid koffie.

Voor de “8 Cups”-versie zou ik de volgende parameters aanraden:

  • Watertemperatuur van ongeveer 95 graden – laat het water na het koken nog ongeveer 30 seconden in de waterkoker (binnenkort beschikbaar) staan
  • Waterhoeveelheid van ongeveer 800 ml (zo’n 100 ml per kopje) – het beste resultaat krijg je door de volledige capaciteit te gebruiken, neem dus liever niet de versie voor 8 kopjes als je er maar 2 wilt
  • Gebruik zo’n 48 gram koffiepoeder – dit kun je aanpassen naar eigen smaak
  • Kies voor een middelmatige maalgraad – 5-6 op een schaal van 10

De uitstekende papieren filter zorgt voor een relatief sterke extractie, met veel oliën, aroma’s en body in de afgewerkte koffie. Dat wil zeggen dat zachte, bloemige roasts helemaal tot hun recht komen in de Chemex. Donkere brandingen zullen dan weer veel te sterk zijn, deze zijn beter geschikt voor gebruik bij een espresso machine. Maar natuurlijk kun je eindeloos experimenten, vooral met omniroasts.

Bij de bereiding zelf ga je op exact dezelfde manier te werk als bij elke andere handfilter:

Gallery ImageGallery ImageGallery Image
  • Plaats de gevouwen filter in het bovenste deel van de Chemex, zoals gezegd met de driedubbele zijde aan de kant van de tuit.
  • Maak de filter volledig nat met warm water, zodat losse stukjes papier en stof worden weggespoeld en de poriën open gaan, klaar voor een gelijkmatige extractie. Als je de filter direct in de Chemex voorspoelt, verwarm je ook de kan al voor, wat ideaal is voor een optimale koffietemperatuur. Het water dat doorgelopen is, kun je makkelijk weggieten via de tuit.
  • Maal je favoriete koffiebonen in een gemiddelde maalgraad en plaats het zorgvuldig afgewogen koffiepoeder in de filter. Schud zachtjes met het toestelletje (of tik even tegen de kant) om het koffiepoeder gelijkmatig te verdelen.

Start de infusie:

  1. Giet een eerste scheutje water over het koffiepoeder tot alles onder staat (ongeveer 100 ml voor 48 g) en laat ongeveer 30-45 seconden wellen. Dit wordt de blooming phase genoemd en is de pre-infusie om elke koffiekorrel te bevochtigen.
  2. Giet daarna water in de filter in een cirkelvormige beweging tot de filter vol is (zo’n 200 ml). Neem de tijd en giet rustig om de vorming van “kraters” in het koffiepoeder te voorkomen. Wacht tot al het water doorgelopen is.
  3. Herhaal stap 2 tot al het water op is (1, 2 of 3 keer, afhankelijk van de grootte van de pot).
  4. Wacht tot al het water volledig doorgelopen is en verwijder dan de filter.
  5. Giet de koffie in je favoriete kopje of mok en geniet.

Het toevoegen van het water is een precieze aangelegenheid en werkt een beetje meditatief. Hier kun je geen stappen overslaan en mag je niets overhaasten. Daarom raad ik “zwanenhalskannen” aan zoals de Hario Buono kan, die tegelijk ook waterkoker is. Maar je kunt om het even welke kan gebruiken, als je maar langzaam en gelijkmatig kunt gieten.

Gallery ImageGallery ImageGallery ImageGallery ImageGallery Image

Het Chemex koffiezetapparaat schoonmaken

Het schoonmaken van de Chemex kan niet eenvoudiger zijn, maar toch maakt de specifieke vorm het net een tikkeltje lastiger dan bij een klassieke handfilter. Het handvat kan eraf en de glazen karaf mag in de vaatwasser. Je kunt ook handmatig afwassen met een goeie afwasborstel. Daarna naspoelen en goed afdrogen – gemakkelijker kan niet.

Het glas is robuust en kan best tegen een stootje – zowel in de vaatwasmachine als in de gootsteen. Laten vallen zou ik dan weer niet aanraden. Ik zou er ook zoveel mogelijk voor kiezen om natuurlijke afwasmiddelen te gebruiken en altijd goed na te spoelen met puur water, we willen immers geen chemisch smaakje aan onze volgende koffie.

Chemex of Hario V60: Welk apparaatje maakt de beste koffie?

Chemex Arne schenkt koffie uit

De Hario V60 is en blijft een populaire handfilter – handig, degelijk en niet te duur. Maar wie wint het duel Chemex vs. Hario? Laten we het eens nauwkeurig bekijken:

  1. PRIJS: net iets meer dan 20 euro voor de porseleinen V60 vs. zo’n 45 euro voor de Chemex die 8 kopjes maakt. ✓ Hario V60 is hier de duidelijke winnaar.
  2. DESIGN: een klassieke filterhouder voor de Hario vs. een MoMA-waardig design bij de Chemex. ✓ Chemex is hier de beste.
  3. GEBRUIK: handige losse filterhouder (afneembaar) vs. een glazen karaf in één stuk. ✓ V60 is duidelijk makkelijker.
  4. KOFFIE UITSCHENKEN: een extra koffiepot nodig vs. een all-in-one apparaat met handige “tuit”. ✓ Chemex wint.
  5. FILTERS: de Hario kan gebruikt worden met tal van commerciële filters vs. exclusieve Chemex-filters. ✓ Hario komt hier het beste uit.
  6. KOFFIE: heerlijk vs. heerlijk. ✓ Geen winnaar.

Dit duel wordt dus (nipt) gewonnen door Hario omdat hij goedkoper is, met gemakkelijk verkrijgbare filters kan gebruikt worden en lekkere koffie maakt. Het Chemex koffiezetapparaat ziet er mooier uit en is dan weer perfect als je wilt uitpakken bij vrienden, familie of zelfs zakenrelaties. Maar hij is een beetje duur. En ook de speciale filters zijn niet goedkoop.

Om te eindigen een antwoord op de titelvraag: de Chemex is niet beter dan een handfilter, het IS een handfilter. Maar dan stijlvoller, bijzonder trendy en leuk om te gebruiken. Perfect voor wie de Third Wave-koffiecultuur helemaal omarmt.

Heb jij hier nog iets aan toe te voegen? Laat zeker een reactie achter hieronder!

Ik kijk uit naar je reactie